Droogte update 9 oktober


Er zijn diverse buien gevallen de afgelopen week. Gerekend over de laatste 30 dagen lopen we echter nog wel achter op de gemiddelde hoeveelheid neerslag. Het weer blijft wisselvallig met buien en de verwachting is dat het neerslagtekort verder terugloopt en dat het grondwaterpeil licht zal gaan stijgen. Om het watersysteem in de aankomende maanden weer helemaal op orde te krijgen, hebben we vooral op de hoge zandgronden nog veel regen nodig.

We hebben een week met diverse buien achter de rug en er is de nodige neerslag gevallen. Over de afgelopen 30 dagen gerekend, is er echter nog steeds minder regen gevallen dan gemiddeld voor die periode. De regen die is gevallen heeft een positieve invloed op het neerslagtekort, dat verder terugloopt en ook de grondwaterstanden zijn licht aan het stijgen.

We hopen dat we de aankomende tijd nog meer neerslag krijgen, zodat het grondwaterniveau verder op peil komt. Het liefst zien we dat gebeuren in de vorm van lange periodes met gestage regen. Hoosbuien hebben we liever niet. Grote hoeveelheden water in één keer dringen namelijk slecht door in de bodem en zijn moeilijk op te vangen en vast te houden zonder wateroverlast te krijgen.

Neerslagtekort

Vanaf 6 oktober gerekend is er in de afgelopen 30 dagen op het weerstation Twenthe 44 mm regen gevallen. Het gemiddelde voor die periode is daar 76 mm. Op 6 oktober was het neerslagtekort daar 277 mm. In dezelfde periode van 30 dagen is er op weerstation Hoogeveen 43 mm regen gevallen. Het gemiddelde voor die periode ligt daar op 87 mm. Op 6 oktober was het neerslagtekort daar 197 mm. Met de huidige weersverwachting denken we dat het neerslagtekort in de aankomende weken verder zal dalen. De exacte neerslaghoeveelheden zijn echter onzeker en kunnen lokaal sterk verschillen. De meetstations geven een beeld van de lokale omstandigheden. Het neerslagtekort is een gevolg van weinig regen in combinatie met verdamping door wind en veel zonne-uren.

Oppervlaktewater

In de gebiedsdelen waar we water aan kunnen voeren houden we de waterstanden nog steeds op zomerpeil of zelfs iets daarboven. Het gaat hierbij om ongeveer 40% van ons gebied. In de overige 60% van ons gebied kunnen we geen water aanvoeren en zijn we volledig afhankelijk van neerslag. We zullen de aankomende maanden zoveel mogelijk water vast houden om de grondwatervoorraden aan te vullen en waar mogelijk een extra buffer te creëren. De verwachting is dat de droogval in de diverse waterlopen op de hoge zandgronden verder zal afnemen door de neerslag die is gevallen en nog gaat vallen. Vanuit de beregeningsregeling geldt in ons gebied automatisch een onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater als de benedenstroomse stuw niet meer overloopt.

Grondwater

Als gevolg van de buien stijgt het grondwaterpeil iets, vooral in het zuiden van ons gebied en bij de Hondsrug. In de wateraanvoergebieden speelt dit minder, omdat de grondwaterstanden daar niet zo ver zijn weggezakt. Zeker op de hoge zandgronden blijft (langdurige gestage) regen zeer welkom. Vanaf 14 augustus geldt er een grondwateronttrekkingsverbod bij kwetsbare natuur ten zuiden van de Vecht, in Twente en delen van Salland. Dit verbod is voor grondwateronttrekkingen binnen een afstand van 200 meter van kwetsbare grondwaterafhankelijke natuur. Dit onttrekkingsverbod is nog steeds van kracht!

Zomer- en winterpeil

De waterschappen hanteren een zomer- en een winterpeil. In de zomer staat de klep van de stuw over het algemeen hoog om veel water vast te kunnen houden in de droge tijd. En in de winter staat de klep van de stuw doorgaans laag om ervoor te zorgen dat de vele regen die in de winterperiode valt weg kan. Ondanks dat we richting winter gaan, staan veel van onze stuwen toch nog in de hoge stand van het zomerpeil. Dat komt omdat dit jaar geen normaal jaar is. Want voor het derde opeenvolgende jaar hadden we in de zomer te kampen met droogte. En nog steeds is er een fors neerslagtekort en hebben we in een groot deel van ons gebied te maken met lagere grondwaterstanden. Om het grondwater de aankomende periode zo goed mogelijk aan te vullen, zullen we het water in diverse watergangen zo lang mogelijk op zomerpeil laten staan, of zelfs daarboven. De hogere waterstand zorgt ervoor dat er meer water in de grond kan dringen en het zorgt ervoor dat de regen die in de bodem dringt niet meteen weer afstroomt (de relatief hoge waterstand in de watergang geeft ‘tegendruk’). Het zomerpeil hanteren we alleen in gebieden waar dat nodig en mogelijk is. Dit zijn over het algemeen de bekende hogere zandgronden en gebieden waar de grondwaterstand nog steeds laag is.

Waterkwaliteit

Na een lange periode met relatief warme temperaturen was de watertemperatuur op veel plekken met ondiep water stevig opgelopen. Door de lagere temperaturen en de buien, die veel fris water hebben gebracht, is het water nu een stuk koeler. Dat is fijn, want dit verbetert de waterkwaliteit en het zuurstofgehalte in het water. Het onttrekkingsverbod dat op 29 mei is ingesteld voor water uit openbare vijvers in stedelijk gebied is nog wel van kracht!

Maaien

Tussen 1 mei en 16 november maaien we onze onderhoudspaden en de bodems en oevers van onze waterlopen. In de gebieden waar we water aan kunnen voeren maaien we vooral om de watergangen schoon te houden. Dan is er minder wrijving en kunnen we makkelijker meer water aanvoeren. In de gebieden waar we geen water aan kunnen voeren maaien we minder. De begroeiing zorgt dan juist voor weerstand. Dat werkt als een groene stuw, waardoor we het water langer vast kunnen houden. We kunnen dat niet bij alle watergangen doen. Als er hoosbuien vallen moeten we namelijk wel voldoende water kunnen verwerken. Onze keuzes daarin zijn weloverwogen en gebaseerd op ervaring en meetgegevens.

Bij de maaiwerkzaamheden houden we zoveel mogelijk rekening met natuur en biodiversiteit. We hanteren strakke regels om te voorkomen dat we schade toebrengen aan plant en dier. Ook van de gebruikers van onze onderhoudspaden verwachten we dat zij zich aan de regels houden en hart hebben voor de mooie omgeving waarin ze wandelen. Dus gooi geen afval in de natuur en houd uw hond aangelijnd om geen dieren op te schrikken.

In Drentse en Twentse weekbladen van komende week (42) vertellen gebiedsbeheerders waarom en hoe we maaien en welke afwegingen we daarbij maken.