Update neerslagtekort en waterstand 5 september

Gepubliceerd op 6 september 2022

Er worden de komende week vanaf dinsdagavond op meerdere dagen regenbuien voorspeld. Wanneer deze buien daadwerkelijk vallen, zal dat wat verlichting geven voor grasland en ondiep gewortelde planten. Echter is er langdurig zachte regen nodig om de droogte het hoofd te kunnen bieden. Mocht er veel neerslag in korte tijd vallen, dan heeft de gortdroge grond geen gelegenheid het water op te nemen en spoelt het al snel naar lagergelegen plekken.

Daar waar we in ons gebied volledig afhankelijk zijn van regenwater, is het erg droog. Door de extreem lage stand van de IJssel lukt het ook in het gebied waar we water aan kunnen voeren via het Twentekanalensysteem maar net om aan de watervraag te voldoen. In het deel van ons beheergebied dat vanuit het IJsselmeer wordt gevoed, via het Oranjekanaal, zien we nog geen problemen. Indien nodig, zullen we verdere maatregelen in ons gebied nemen.

In 60% van ons gebied zijn we voor water afhankelijk van regenwater. In 40% van ons gebied kunnen we water aanvoeren vanuit de IJssel en het IJsselmeer. In de gebieden waar we volledig afhankelijk zijn van neerslag zijn de gevolgen van de droogte duidelijk te zien. Watergangen vallen droog, de waterkwaliteit staat onder druk en natuur en landbouw hebben het zwaar. Maar ook de wateraanvoer via rivieren als de Rijn en de IJssel is gedaald naar een extreem laag niveau.

Doordat de aanvoer van water in de Rijn en IJssel de afgelopen weken iets meer is geweest hebben we nog geen verdere maatregelen hoeven nemen om in ons gebied onherstelbare schade aan natuur te voorkomen, de kanaalpeilen te handhaven en de waterkwaliteit te beschermen. Indien regen nog veel langer uitblijft kan dit alsnog nodig zijn. Daarbij kan gedacht worden aan onttrekkingsverboden voor beregening en bevloeiing en het uit bedrijf nemen van de sluizen op bijvoorbeeld de Vecht, om waterverlies door schutten te voorkomen.

Eventuele maatregelen zullen we onder meer communiceren via onze website en social media.

Neerslagtekort

Het landelijk neerslagtekort is verder opgelopen en overschrijdt nu ruim de 5 procent droogste jaren. Op weerstation Twenthe meten we nu een neerslagtekort van 328 mm. Dat tekort zal naar verwachting de aankomende 10 dagen met 15 mm afnemen. Het neerslagtekort op weerstation Hoogeveen ligt met 232 mm onder de lokale 5% droogste jaren, maar wel ruim boven het langjarige gemiddelde. Bovendien staat de aanvoer van water via het Twentekanalensysteem onder druk. De exacte neerslaghoeveelheden zijn onzeker en kunnen lokaal sterk verschillen. De meetstations geven een beeld van de lokale omstandigheden.

Oppervlaktewater

In ons beheergebied staan de stuwen op de meeste plekken op zomerpeil. Er wordt maatwerk geleverd en er wordt ingespeeld op de actuele en specifieke situatie ter plaatse. Bij het belangrijke gemaal Eefde zijn extra pompinstallaties neergezet om ons gebied via het Twentekanalensysteem waar mogelijk van voldoende water te blijven voorzien. Dit systeem voedt een deel van ons gebied tot aan Erica in Drenthe en verder. Maar door de extreem lage waterstand op de IJssel lukt het net om voldoende water op te pompen om aan de watervraag te voldoen.
Voor het deel van ons gebied waar we via het Oranjekanaal water aan kunnen voeren vanuit het IJsselmeer zien we nog geen problemen.

Naast het onttrekkingsverbod voor water uit openbare vijvers in stedelijk gebied per 27 juni, geldt het hele jaar de beregeningsregeling. Deze regeling houdt in dat indien de eerstvolgende benedenstroomse stuw geen water meer afvoert er in dat deel van de watergang niet mag worden onttrokken. Dit geldt op dit moment al voor het overgrote deel van het gebied waar we geen water kunnen aanvoeren.

Grondwaterstanden

De meeste grondwaterstanden in ons gebied bevinden zich op dit moment ruim onder het gemiddelde. In het zuidelijk deel staan ze nu op veel plaatsen zelfs onder in de curve. Met de huidige weersverwachting zal de grondwaterstand de komende week naar verwachting gelijk blijven. We blijven ons inspannen en nemen maatregelen om water zo lang mogelijk in ons gebied vast te houden met stuwen. Dit is maatwerk, want we kunnen niet overal al het water vasthouden. De bodem, de spons waarin het water wordt opgeslagen, proberen we met elke neerslag aan te vullen.

Met ingang van 12 augustus 2022 geldt een grondwateronttrekkingsverbod bij kwetsbare natuur ten zuiden van de Vecht in Twente en delen van Salland. Dit verbod geldt voor grondwateronttrekkingen binnen een afstand van 200 meter van kwetsbare grondwaterafhankelijke natuur.

Waterkwaliteit

In stilstaand of weinig stromend water ontstaan met hoge temperaturen kwaliteitsproblemen, zoals zuurstoftekort, blauwalgen (groep algen die bij overmatige bloei giftig kunnen zijn) en botulisme. Ook neemt de kans op de ziekte van Weil toe. Vijvers in stedelijk gebied zijn het meest kwetsbaar. Daar loopt de temperatuur sneller op en zakt het waterpeil sneller.

De komende dagen wordt er regen verwacht met kans op veel neerslag in korte tijd. Daardoor spoelt vuil van de straat en oevers de vijvers en beken in en bestaat er een kans dat er riool overstorten plaatsvinden. Dit zorgt er voor dat het zuurstofgehalte in het water snel zakt en vissen hier last van krijgen of vissterfte ontstaat.

Ziet u happende of dode vissen, meld het ons, dan kunnen wij kijken of het mogelijk is het zuurstofgehalte ter plekke te verbeteren of waar mogelijk de sportvisserij inschakelen om vissen te verplaatsen.

Ook in ander oppervlaktewater komt de waterkwaliteit meer onder druk te staan. Ga daarom alleen zwemmen in officiële zwemplassen. Deze worden regelmatig gecontroleerd. Ook is het beter uw huisdier niet te laten zwemmen in water van vijvers of ander stilstaand water. De actuele zwemwaterkwaliteit is terug te vinden op zwemwater.nl.