Droogte update 18 september


De zomer is bijna voorbij, maar de droogte nog niet. De afgelopen weken is er vooral in het zuidelijk deel van ons gebied weinig neerslag gevallen. Vooral de natuur ondervindt de gevolgen van de langdurige droogte, die we nu voor het derde achtereenvolgende jaar meemaken. Om het watersysteem weer op orde te krijgen voor volgend jaar, zal er in de aankomende maanden heel veel regen moeten vallen. Alleen dan kunnen de grondwaterstanden zich herstellen. De beregeningsregeling en de afgekondigde onttrekkingsverboden in ons gebied, zijn nog steeds van kracht!

Het is de aankomende dagen opnieuw droog, met daarbij veel zon (Zoetwaterstrategie Oost Nederland) en wind. Daardoor loopt het neerslagtekort weer verder op. Voor volgende week verwachten we wel wat neerslag, maar het is waarschijnlijk niet genoeg om het neerslagtekort te doen verminderen. De natuur en de landbouw ondervinden voor het derde opeenvolgende jaar de gevolgen van droogte. Er is wel af en toe wat regen gevallen, waardoor de bovenste laag van de bodem nat werd. Maar dit was te weinig om grondwaterstanden aan te vullen en kwelstromen en beekafvoeren weer op gang te brengen. We hopen voor de komende maanden op lange periodes met gestage regenbuien. Die grote hoeveelheid water is nodig om de (ondergrondse) watervoorraden weer op niveau te brengen, zodat we het nieuwe groeiseizoen in het voorjaar niet met een achterstand beginnen. Hoosbuien hebben we liever niet. Ze brengen weliswaar veel regen, maar grote hoeveelheden water in één keer dringen slecht door in de bodem en stromen daardoor te snel weg.

Neerslagtekort

Vanaf 15 september gerekend is er in de afgelopen 30 dagen op het weerstation Twenthe 37 mm regen gevallen. Dat is stevig minder dan het gemiddelde van 76 mm. Op 15 september was het neerslagtekort daar 288 mm. Die waarde ligt ruim boven de lijn van 5% droogste jaren in de grafiek en komt in de buurt van de lijn van 2018. In dezelfde periode is er op weerstation Hoogeveen 82 mm regen gevallen. Het gemiddelde ligt daar op 87 mm. Op 15 september was het neerslagtekort daar 206 mm. Het neerslagtekort in Hoogeveen zit nu ruim onder de lijn van 5% droogste jaren. Met de huidige weersverwachting verwachten we nog een lichte stijging van het neerslagtekort in de aankomende weken. De exacte neerslaghoeveelheden zijn echter onzeker en kunnen lokaal sterk verschillen. De meetstations geven een beeld van de lokale omstandigheden. Het neerslagtekort is een gevolg van weinig regen in combinatie met verdamping door wind en veel zonne-uren.

Oppervlaktewater

In de gebiedsdelen waar we water aan kunnen voeren houden we de waterstanden op zomerpeil of zelfs iets daarboven. Het gaat hierbij om ongeveer 40% van ons gebied. De streefpeilen zijn daar momenteel nog steeds goed vast te houden en de verwachting is dat dit de komende weken zo zal blijven. De aanvoer komt via de Vecht uit Duitsland en vanuit de IJssel en het IJsselmeer. In de overige 60% van ons gebied kunnen we geen water aanvoeren en zijn we volledig afhankelijk van neerslag. Ook hier staan de stuwen op zomerpeil of daarboven en is er extra aandacht voor het vasthouden van water. In de haarvaten is de droogte nog steeds goed merkbaar. De verwachting is dat de droogval door het droge nazomerweer de komende week iets toeneemt. Vanuit de beregeningsregeling geldt in ons gebied automatisch een onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater als de benedenstroomse stuw niet meer overloopt.

Grondwater

Als gevolg van het droge weer van de afgelopen periode daalt het grondwaterpeil nog iets verder, vooral in het zuiden van ons gebied. Zeker op de hoge zandgronden blijft (langdurige gestage) regen zeer welkom. Vanaf 14 augustus geldt er een grondwateronttrekkingsverbod bij kwetsbare natuur ten zuiden van de Vecht, in Twente en delen van Salland. Dit verbod is voor grondwateronttrekkingen binnen een afstand van 200 meter van kwetsbare grondwaterafhankelijke natuur.In de droge jaren 2018 en 2019 is gebleken dat bij een dergelijk neerslagtekort onherstelbare schade aan kwetsbare natuur dreigt. Voor het gebied ten noorden van de Vecht is de situatie op dit moment iets minder nijpend (neerslagtekort van 206 mm), maar ook hier houden we het nauwlettend in de gaten.

Waterkwaliteit

We hebben een uitzonderlijk zachte winter gehad met daarna een lange warme periode en de temperaturen liggen momenteel relatief hoog. De watertemperatuur is daardoor op veel plaatsen vrij hoog, vooral in ondiep, stilstaand water. Dit kan leiden tot waterkwaliteitsproblemen, zoals blauwalg. Omdat de waterkwaliteit van stedelijke vijvers onder druk staat, hebben we op 29 mei een onttrekkingsverbod ingesteld voor water uit openbare vijvers in stedelijk gebied. Ook dit onttrekkingsverbod is nog steeds van kracht!

Maaien

Tussen 1 mei en 16 november maaien we onze onderhoudspaden en de bodems en oevers van onze waterlopen. In de gebieden waar we water aan kunnen voeren maaien we vooral om de watergangen schoon te houden. Dan is er minder wrijving en kunnen we makkelijker meer water aanvoeren. In de gebieden waar we geen water aan kunnen voeren maaien we minder. De begroeiing zorgt dan juist voor weerstand. Dat werkt als een groene stuw, waardoor we het water langer vast kunnen houden. We kunnen dat niet bij alle watergangen doen. Als er hoosbuien vallen moeten we namelijk wel voldoende water kunnen verwerken. Onze keuzes daarin zijn weloverwogen en gebaseerd op ervaring en meetgegevens.

Bij de maaiwerkzaamheden houden we zoveel mogelijk rekening met natuur en biodiversiteit. We hanteren strakke regels om te voorkomen dat we schade toebrengen aan plant en dier. Ook van de gebruikers van onze onderhoudspaden verwachten we dat zij zich aan de regels houden en hart hebben voor de mooie omgeving waarin ze wandelen. Dus gooi geen afval in de natuur en houd uw hond aangelijnd om geen dieren op te schrikken.