De inzichten die we krijgen van zeeforel

Gepubliceerd op 24 oktober 2020

Onlangs hebben we tijdens werkzaamheden voor het vismigratieproject Swimway Vecht een mooie zeeforel van maar liefst 77 cm en 6.2 kg gevangen. We vangen deze vis om inzicht te krijgen in zijn trekgedrag. Maar waarom willen we dit weten? En wat zegt het trekgedrag van een zeeforel ons? Op 24 oktober is het Wereld Vismigratiedag, een dag die in het teken staat van vismigratie: de vele kilometers die vissen jaarlijks afleggen op weg naar hun paaigebieden en weer terug. Ook in ons werkgebied vinden we het belangrijk dat vissen met zo min mogelijk barrières heen en weer kunnen trekken. In het project Swimway Vecht onderzoeken we het trekgedrag van verschillende vissoorten in de Vecht, zodat we eventuele barrières in kaart kunnen brengen. In deze projectupdate leggen we graag uit wat we met de onderzoeksgegevens van de onlangs gevangen zeeforel – en andere vissen – doen.

Barrières in het water

Vissen zijn een belangrijk onderdeel van schone, gezonde wateren. Dammen, stuwen, sluizen en gemalen zijn nodig om ons tegen overstromingen te beschermen, maar maken de wateren tegelijkertijd moeilijker bereikbaar voor vissen. In het vismigratieproject Swimway Vecht vangen en zenderen we verschillende vissoorten, waaronder de zeeforel, zodat we kunnen onderzoeken hoe hun trekgedrag eruit ziet en waar ze op hun trekroute barrières tegenkomen. Zo kunnen we maatregelen nemen om de leefgebieden van vissen en andere dier- en plantensoorten te verbeteren.

Zeeforel

Twee weken geleden is er tijdens werkzaamheden voor het vismigratieproject Swimway Vecht een mooie zeeforel van 77 cm en maar liefst 6.2 kg gevangen en gezenderd. Dit was de grootste van de zeven in dit onderzoek gevangen zeeforellen tot nu toe. Zeeforellen zijn zeer zeldzaam, dus de vangst van zo’n prachtig exemplaar was extra bijzonder. De gevangen zeeforel verkeerde in goede conditie. Mede door de zogenaamde paaihaak (de kromming in zijn onderkaak) en een dikke vetvin was duidelijk dat het hier om een paairijp mannetje ging. De vis was op weg naar het bovenstroomse deel van de Vecht in Duitsland en daar aangrenzende beekjes om zich voort te planten. Mocht het niet lukken om op tijd geschikte paaigronden te vinden of daar voldoende vrouwtjes aan te treffen, dan zal de voortplanting falen. De vis is in staat om meerdere jaren tussen oceaan en de binnenlandse paaigronden te trekken en zich voort te planten. Afgaande op de kleur (enigszins bruin) was de vis al een tijdje in de Nederlandse wateren. Op de oceaan heeft de zeeforel een zilverachtige (schut)kleur, zodra de vis op de binnenwateren komt past hij zijn kleuring aan. Na het zenderen is de vis weer vrijgelaten. Hopelijk kan hij zich voortplanten en worden de kleine forelletjes groot. Na 2 à 3 jaar gaan de forelletjes een nieuw levensstadium in, waarna ze klaar zijn voor de trek naar de oceaan. Na enkele jaren weten ze feilloos de paaigronden, daar waar ze ooit zijn opgegroeid, weer terug te vinden. Omdat de zeeforel zulke grote afstanden aflegt, krijgen we met het zenderen van deze vissen een goed beeld van zijn trekgedrag en waar hij onderweg eventuele barrières tegenkomt.

Hoe nu verder?

De komende maand richt het onderzoek zich vooral op het vangen en zenderen van meer zeeforellen. We kunnen deze zeeforellen vangen dankzij de hulp van vijfentwintig enthousiaste vrijwilligers van Sportvisserij Oost-Nederland. Later dit jaar vissen we ook op de andere trekvissoorten, zoals kwabaal, houting, winde, rivierprik en paling. Daarmee worden de laatste vissen (van in totaal ruim 200 vissen over de afgelopen jaren) in dit project gezenderd. Daarna gaan we aan de slag om de data die al deze vissen ons hebben opgeleverd te analyseren. Dat is een grote klus, want er zijn al meer dan twee miljoen detecties geweest op de veertig ontvangers in de Vecht.

Samenwerking

In het project Swimway Vecht werken we met twaalf partners samen, waaronder Sportvisserij Nederland en waterschap Drents Overijsselse Delta. Ook werken we samen met Duitse partners. Wil je het project volgen? Neem dan een kijkje op de Facebookpagina: www.facebook.com/swimwayvecht.