Update neerslagtekort / -overschot en grondwaterstand 26 februari 2021


Het heeft in de afgelopen maanden regelmatig geregend en zelfs stevig gesneeuwd. We hebben daarom nu een neerslagoverschot en de grondwaterstanden zijn gestegen. Om zoveel mogelijk water vast te houden in ons gebied voor als het weer droger wordt, staan de stuwen waar het kan en nodig is zo hoog mogelijk. Ook inwoners kunnen een steentje bijdragen als het gaat om water vasthouden.

In ons gebied is er de afgelopen maanden een aanzienlijke hoeveelheid regen en natuurlijk sneeuw gevallen. Op weerstation Twenthe was op 23 februari het neerslagoverschot 10 mm. Dit ligt nog wel steeds in de buurt van het gemiddelde van de 5% droogste jaren. Gemiddeld (over de jaren 1987-2019) hebben we daar op deze datum een overschot van zo’n 200 mm.

Op weerstation Hoogeveen registreerden we op 23 februari een neerslagoverschot van 110 mm. De grafiek laat zien dat we daar gemiddeld op deze datum een overschot hebben van meer dan 200 mm. (De exacte neerslaghoeveelheden zijn onzeker en kunnen lokaal sterk verschillen. De meetstations geven een beeld van de lokale omstandigheden.)

Weersverwachting

De eerste week van maart verloopt waarschijnlijk rustig, droog en met geregeld zon. (Zoetwaterstrategie Oost Nederland) De temperatuur ligt eerst rond 10 graden, later iets hoger. De nachten zijn fris met kans op nachtvorst. Met de huidige verwachting zal het neerslagoverschot de komende 10 dagen met ongeveer 10 mm afnemen. Dat wil zeggen dat er meer water verdampt dan er als neerslag valt.

Grondwaterstanden

Momenteel bevinden de meeste grondwaterstanden zich op of boven de normale waarden voor de tijd van het jaar, zowel in natuur- als landbouwgebied. In de grafiek van de grondwaterstand in Tilligte (zie afbeelding) is goed te zien dat het grondwaterpeil tijdens de sneeuwperiode daalde. Dit klinkt bijzonder, maar zolang de sneeuw er lag en niet smolt was dit in relatie tot het grondwater een relatief droge periode. Toen de sneeuw eenmaal begon te smelten en het smeltwater langzaam in de bodem trok, steeg het grondwaterpeil sterk. Daarna daalde het peil weer en het niveau ligt nu iets boven het langjarig gemiddelde.

Stuwen zo hoog mogelijk

We houden in dit gebied dan ook de stuwen zo hoog mogelijk, zodat we zoveel mogelijk water vasthouden om een grondwaterbuffer aan te leggen voor de zomer. Door de relatief hoge waterstanden ‘duwen’ we het water vanuit de watergang in de bodem naar het grondwater. Ook geeft de hoge waterstand ‘tegendruk’ aan het grondwater, zodat regenwater dat in de bodem is doorgedrongen niet zo eenvoudig weer richting de sloot kan wegstromen. We doen dit alleen waar dat effectief is en waar de risico’s op wateroverlast beperkt zijn.

Samen water vasthouden

Het waterschap heeft maar 30 procent van het water in beheer. Daarom werken we nauw samen met agrariërs, bedrijven en natuurorganisaties. Maar ook inwoners zijn partners bij het tegengaan van klimaatverandering en de effecten ervan. Elke inwoner kan op zichzelf misschien maar een kleine bijdrage leveren, maar vele kleintjes kunnen als het gaat om het klimaat wel degelijk een groot effect hebben.

Stenen inwisselen voor groen draagt bijvoorbeeld bij aan een betere wateropvang. In een tuin met veel stenen stroomt de regen namelijk vaak snel af naar de straat en vervolgens in het riool. Dat is jammer. Want het is veel beter als dat water in de bodem kan zakken. Dan heeft de natuur om je heen er de volgende droge periode weer wat aan. Het is ook kostbaar, want dat schone regenwater stroomt via het riool naar de zuivering waar het onnodig in een duur zuiveringsproces terecht komt. Ook zelf compost maken en die in je tuin verwerken helpt. Je brengt zo organisch materiaal in de bodem en dat houdt weer meer water vast.


Agrariër Jan Luttikhedde uit Haaksbergen stapelt schotbalken in zijn nieuwe stuw. Hij weet dat een deel van zijn perceel misschien erg nat gaat worden, maar dat de vochtvoorziening voor de rest van de percelen beter wordt.