Landelijk meetnet gewasbeschermingsmiddelen


In 2014 is het landelijk meetnet gewasbeschermingsmiddelen van start gegaan. Met dit meetnet kunnen waterschappen beter vaststellen waar normoverschrijdingen vandaan komen. Het meetnet biedt informatie over welke middelen uit welke teelten in het water worden aangetroffen.

Doelstelling van het meetnet

In 2013 is de nota ‘Gezonde Groei, Duurzame Oogst’ vastgesteld door de Tweede Kamer. Het beleidsdoel uit deze nota is, dat de waterkwaliteit voor gewasbeschermingsmiddelen uiterlijk in 2023 op orde is, zowel voor de ecologische kwaliteit van oppervlaktewater (Kaderrichtlijn Water) als voor water dat bestemd is voor de drinkwatervoorziening (Deltares, 2016). Om deze doelstelling te monitoren is het landelijk meetnet gewasbeschermingsmiddelen in 2014 gestart.

Het aantal normoverschrijdingen moet in 2018, ten opzichte van 2013, met 50%, en in 2023 met 90% zijn afgenomen. Een tweede doel is om de landelijke monitoringsgegevens in te zetten bij de toelating van gewasbeschermingsmiddelen.

Hoe ziet het meetnet eruit

Het landelijk meetnet bestaat uit vaste meetlocaties, verdeeld over 7 teeltgroepen. Er wordt voor een periode van 10 jaar, jaarlijks minimaal 6x gemeten in het groeiseizoen. Met de uitkomsten van het meetnet kunnen de waterschappen beter verband leggen tussen voorkomende normoverschrijdingen en het gebruik van specifieke gewasbeschermingsmiddelen in de Nederlandse land- en tuinbouw.

De meetlocaties zijn zo gekozen dat ze overheersend beïnvloed worden door 1 van de 7 teeltgroepen:

  1. Akkerbouw
  2. Bloembollen
  3. Boomkwekerij
  4. Fruitteelt
  5. Glastuinbouw
  6. Mais/grasland
  7. Wintertarwe

In 2014 is het meetnet opgestart. In 2015 hebben alle waterschappen gemeten en de resultaten zijn gerapporteerd.

Resultaten landelijk meetnet 2015

Op basis van de meetdata worden in de bloembollenteelt en de glastuinbouw de meeste normoverschrijdingen aangetoond en bij mais/grasland en fruitteelt de minste.

De top 5 verbindingen, over alle teelten samen, die het meest en hoogst normoverschrijdend worden aangetroffen zijn: spiromesifen, imidacloprid, desethylterbuthylazine, bifenox en metazachloor. De vetgedrukte middelen worden ook in het gebied van waterschap Vechtstromen aangetroffen. In tabel 1 is de toepassing van deze stoffen per teelt aangegeven.  Verdeeld over alle teelten, zijn er in totaal 38 stoffen die samen 68 normoverschrijdingen veroorzaken (een stof die in 3 teelten overschrijdt, telt 3x mee). De complete rapportage is te vinden op www.bestrijdingsmiddelenatlas.nl

Wat gebeurt er met de gegevens

Door de landelijke aanpak worden problemen gerichter aangepakt. Met de gegevens weten de waterschappen nu welke teelten en welke middelen extra aandacht nodig hebben bij voorlichting en handhaving. Ook de discussie over herkomst van middelen uit het stedelijk gebied, zoals bijvoorbeeld glyfosaat (Round-up), is uitgesloten omdat de meetlocaties niet door effluent beïnvloed worden.

Niet alleen de waterschappen hebben belang bij schoon oppervlaktewater en dus nauwkeurige informatie over emissies. Ook de leveranciers van gewasbeschermingsmiddelen willen niets liever dan dat we de waterkwaliteitsdoelen halen, omdat anders hun licenties in gevaar komen. En de agrariërs? ‘Die zijn gebaat bij een gezonde bedrijfsvoering op gezonde gronden, en schoon drinkwater voor het vee. Met minder emissies voorkomen zij strengere eisen en maatregelen of zelfs verboden…’

Meer informatie: www.bestrijdingsmiddelnatlas.nl


top 5 verbindingen