logo-vechtstromen
Zoekterm

Invloedfactoren watersysteem

H4 voldoende water - illustratie samenhang watersysteem

De (grond)waterstand in een perceel is de resultante van de verschillende invloedsfactoren. De optredende grond- en oppervlaktewaterstanden zoals gebruiker die in zijn perceel ervaart, in relatie tot de gebruiksfuncties van de grond, bepalen uiteindelijk de tevredenheid van de klant. Uit de figuur blijkt dat het waterschap invloed heeft op slechts een deel van de vele variabelen. De tevredenheid van de klant is daarom geen geschikte indicator om te bepalen of het waterschap het werk goed heeft gedaan. Toch willen we dit in beeld brengen en daarom gaan we in de planperiode onderzoeken hoe we dit meetbaar kunnen maken. Daarbij gebruiken we de begrippen “functiebediening” en “voorzieningenniveau”.

Er is wisselwerking tussen “optredende (grond)waterstand in perceel” en “gebruiksfuncties op de juiste plaats”. Het aanwijzen van functies in de ruimtelijke ordening door de provincies, bijvoorbeeld een bestemming als natuur, heeft gevolgen voor de waterstanden die worden ingesteld volgens het principe “peil volgt functie”. Anderzijds is het zo dat niet iedere functie op iedere plek gerealiseerd kan worden. Wanneer een bepaald gebied wordt aangemerkt als landbouwfunctie, betekent dit niet dat daar ieder gewas geteeld kan worden. In die situaties bepaalt de waterstand in feite het grondgebruik.

Voorbeelden van de waterhuishoudkundige infrastructuur zijn de afmetingen en de dichtheid van de waterlopen of buisdrainage, peilregulerende kunstwerken, aanwezige duikers en sifons.

Een deel van de structuur wordt beheerd oor het waterschap, bijvoorbeeld leggerwaterlopen met inliggende kunstwerken. Een ander deel wordt beheerd door derden, bijvoorbeeld perceelsloten, buisdrainage en “boerenstuwen”.

Onderhoud betekent dat periodiek terugkerende fysieke ingrepen worden uitgevoerd met het doel de waterhuishoudkundige infrastructuur in stand te houden. Onderhoud kan plaatsvinden door of in opdracht van het waterschap, maar ook door of in opdracht van derden.

Operationeel peilbeheer is het bedienen van peilregulerende kunstwerken in het watersysteem. Dat bepaalt het niveau van de oppervlaktewaterstanden en tot op zeker hoogte de grondwaterstanden. In beginsel vindt peilbeheer plaats door het waterschap, maar in de praktijk zijn ook derden bij het peilbeheer betrokken, bijvoorbeeld provincies, gemeenten en grondeigenaren.

Bij externe beïnvloeding gaat het om de ontwikkelingen in de omgeving die invloed hebben op de optredende grond- en oppervlaktewaterstanden. Denk bijvoorbeeld aan de aanwezigheid van een drinkwateronttrekking die kan leiden tot verdroging, of de nabijheid van een Natura2000-gebied waar peilverlagingen in de regel niet zijn toegestaan vanwege het nadelige effect op de natuurwaarden.

De belangrijkste aspecten van de weersomstandigheden zijn de hoeveelheid neerslag en de intensiteit daarvan en de hoeveelheid verdamping. De verwachting is dat in de toekomst extremere omstandigheden optreden als gevolg van klimaatverandering.

Tenslotte zijn de fysische gebiedskenmerken zaken als hoogteligging, helling van het maaiveld, bodemtype, aanwezigheid van kwel, en dergelijke.