Grenzen wateraanvoer uit IJssel en IJsselmeer in zicht
De grondwaterstanden in het zuidelijk deel van ons beheersgebied zijn nog redelijk op niveau, maar in het noorden is de grondwaterstand inmiddels laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. Dit verschil is ook zichtbaar in het neerslagtekort waarbij het neerslagtekort voor Hoogeveen inmiddels boven de 5% droogste jaren uitkomt. De wateraanvoer uit de IJssel in het Twentekanalensysteem is momenteel nog voldoende om in de huidige watervraag te voorzien. In het noordelijke deel van ons gebied, waar het oppervlaktewater gevoed wordt vanuit het IJsselmeer, zijn op dit moment ook nog geen tekorten. Maar vanuit beide aanvoerroutes komt de grens inmiddels wel in zicht. Dit houden we scherp in de gaten. In een groot deel van ons gebied geldt daarom een onttrekkingsverbod op oppervlaktewater.
De droogte zet door in ons gebied en er is de afgelopen weken maar zeer beperkt regen gevallen. Het neerslagtekort is daarmee in Twente nu opgelopen tot 180 mm. In het noordelijk deel is dat tekort nu 225 mm. In 60% van ons oppervlaktewater zijn we afhankelijk van regenwater. We zien in dat deel van ons gebied de gevolgen van de droogte toenemen. Wel hebben we hier de afgelopen acht jaar ervaring opgedaan hoe we om kunnen gaan met een gebrek aan neerslag.
In 40% van ons gebied kunnen we water aanvoeren. Het is redelijk nieuw dat ook dat wateraanvoergebied nu danig onder druk staat. Dit komt omdat er momenteel erg weinig neerslag valt in het stroomgebied van de Rijn en er daardoor weinig water vandaaruit naar ons land toe komt. Door de geringe aanvoer van de Rijn komt ook de wateraanvoer via de IJssel, het Twentekanaal en Kanaal Almelo – De Haandrik onder druk te staan.
In het noorden kunnen we nog wel water aanvoeren vanuit het IJsselmeer, onze nationale regenton. Hier houden we de situatie scherp in de gaten.
Extra maatregelen
Er zijn ondertussen diverse extra maatregelen genomen. Vanaf maandag 22 juni 2026 geldt er een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater uit openbare vijvers waar geen wateraanvoer mogelijk is. En vanaf dinsdag 28 juli geldt er een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater in Twente en het Vechtdal.
Daarnaast zijn er extra pompen geplaatst bij sluis Eefde, zijn er bepaalde inlaten gesloten en is er gestopt met het schutten van schepen op het Twentekanaal.
Sluizen op de Vecht
Vanwege het toenemende watertekort worden de sluizen op de Vecht in het gebied van Vechtstromen sinds dinsdag 4 augustus enkel nog geschut om 10.00 uur, 12.00 uur, 13.30 uur en 16.30 uur. Als het watertekort verder toeneemt kunnen we het vaarverkeer niet meer ‘mee laten liften’ op onze waterdoorvoer over de Vecht. Er bestaat dan de kans dat de sluizen De Haandrik, Hardenberg, Mariënberg en Junne van het ene op het andere moment voor onbepaalde tijd worden gesloten. Het is verstandig om hier als booteigenaar rekening mee te houden.
www.vechtstromen.nl/varenopdevecht
Waterkwaliteit
Door de droogte warmt ook het water op. Dat kan leiden tot een tekort aan zuurstof in het water, waardoor vissen in de problemen kunnen komen. Dit zien we over het algemeen het eerst in vijvers. Op verschillende plekken zitten blauwalgen (groep algen die bij overmatige bloei giftig kunnen zijn) in het oppervlaktewater. Ga niet in dit water en laat ook uw hond niet in water met blauwalgen. Zij kunnen daar ziek van worden. Dringend advies om te zwemmen in gecontroleerd zwemwater.
Er zijn in ons beheergebied op dit moment een aantal locaties met een negatief zwemadvies vanwege onvoldoende waterkwaliteit. Kijk op www.zwemwater.nl voor actuele zwemwateradviezen.
Stand van zaken voor de wateraanvoergebieden
Noordelijke aanvoerroute
Momenteel wordt er circa 6,5 m3/s water aangevoerd uit het IJsselmeer. Dit is ongeveer 90% van de totale aanvoercapaciteit. De meerpeilen van het IJsselmeer en Markermeer zijn op dit moment onder streefpeil (-12,5 cm NAP) en dalend. De peilen blijven naar verwachting dalen, mogelijk richting de ondergrens van het zomerpeil (-30 cm NAP) bij uitblijven van neerslag.
Natuurlijke aanvoerroute via de Vecht
Dit water gebruiken we ook voor wateraanvoer richting Kanaal Almelo- De Haandrik. De afvoer van de Vecht bij Emlichheim is momenteel circa 1,2 m3/s. De verwachting is dat deze afvoer komende week zal dalen.
Zuidelijke aanvoerroute
Er wordt 7 m3/s water aangevoerd bij Aadorp. De maximale aanvoercapaciteit bij Eefde is 13,6 m3/s. De wateraanvoer is momenteel nog voldoende om in de huidige watervraag te voorzien.
Beeld van de Rijn
Nadat de afvoer van de Rijn bij Lobith afgelopen maandag 3 augustus een minimum van 630 m3/s heeft bereikt, is die afvoer daarna voorzichtig geklommen naar een huidige afvoer van 650 m3/s. Nog altijd onder de historisch laagst gemeten afvoeren.
De afvoer bij Basel is zeer laag voor de tijd van het jaar, alsook de afvoeren uit de zijrivieren. Door de beperkte neerslag zijn de afvoeren bovenstrooms van Lobith wel weer licht stijgend. De afvoer bij Lobith zal de komende 2 dagen licht stijgen. Daarna wordt een stabilisatie verwacht van ongeveer drie dagen, waarna rond 11 augustus weer een langzame daling volgt.
De afvoeren blijven deze periode ver onder het LCW-criterium van 1100 m3/s voor augustus.
Verdringingsreeks (opeenvolgende reeks van maatregelen die wordt ingevoerd bij dreigende schaarste van water)
Al onze maatregelen zijn gekoppeld aan de zogenoemde verdringingsreeks. Dit is een volgorde voor het verdelen van oppervlaktewater bij waterschaarste. Het doel is om de gevolgen van die waterschaarste zo goed mogelijk te beperken.
Binnen de verdringingsreeks zijn vier categorieën. Categorie 1 en 2 zijn de belangrijkste. Die houden we met alle macht zo lang mogelijk in stand. Bij categorie 1 gaat het om veiligheid en kwetsbare natuur die onherstelbaar beschadigd kan raken. Binnen categorie 2 vallen essentiële maatschappelijke functies, zoals drinkwater, energievoorziening en andere vitale infrastructuren.
In categorie 3 en 4 zitten bepaalde economische en maatschappelijke functies, zoals bijvoorbeeld proceswater voor de industrie, recreatie, scheepvaart en landbouwgewassen. Deze beide categorieën vallen als eerste af bij het verdelen van het schaarse water.
Hinder
Dit alles betekent wel dat er, door de droogte en de beperkte hoeveelheid water die wij kunnen verdelen, overlast en schade kan ontstaan. We gaan ervan uit dat de mensen begrip hebben voor de keuzes die wij nu moeten maken. Die keuzes zijn nodig om de belangrijkste functies in de benen te houden en de gevolgen van deze weersomstandigheden voor het gebied en ons watersysteem zoveel mogelijk te beperken.
Inwoners en bedrijven kunnen een bijdrage leveren door zuinig om te gaan met het beschikbare water. Vooral op momenten dat er minder van beschikbaar is.
Kijk voor meer informatie op onze droogtepagina.
